Đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông bằng xe máy không chỉ là một quy định bắt buộc mà còn là hành động thiết thực để bảo vệ chính mình trước những tình huống bất ngờ trên đường. Tại Việt Nam, pháp luật quy định người điều khiển và người ngồi trên các loại xe thuộc diện bắt buộc phải đội nón bảo hiểm khi tham gia giao thông.
Đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy có bắt buộc không?
Theo quy định về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, người điều khiển và người được chở trên xe mô tô, xe gắn máy phải tuân thủ các yêu cầu về an toàn, trong đó có việc sử dụng mũ bảo hiểm theo quy định. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ hiện đã được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH ngày 23/03/2026.
Điều này có nghĩa là việc đội mũ bảo hiểm không phải là lựa chọn tùy thích của người đi xe máy. Khi tham gia giao thông, người lái và người ngồi sau đều cần chủ động thực hiện đúng quy định.
Vì sao pháp luật yêu cầu phải đội mũ bảo hiểm?
Vùng đầu là một trong những khu vực đặc biệt quan trọng và dễ bị tổn thương khi xảy ra tai nạn giao thông. Trong một tình huống ngã xe hoặc va chạm, đầu có thể tiếp xúc trực tiếp với mặt đường, phương tiện hoặc vật thể khác.
Đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn có cấu tạo nhằm hỗ trợ giảm tác động của lực va đập lên vùng đầu. Vì vậy, đội mũ không chỉ giúp người tham gia giao thông tuân thủ pháp luật mà còn tạo thêm một lớp bảo vệ quan trọng.
Đáng chú ý, nhiều vụ việc xảy ra ở tốc độ không quá cao nhưng vẫn có thể gây chấn thương nghiêm trọng nếu người đi xe máy không có biện pháp bảo vệ vùng đầu. Chính vì vậy, suy nghĩ “chỉ đi gần nhà nên không cần đội mũ” là một thói quen rất nguy hiểm.
Đội mũ bảo hiểm nhưng không cài quai có được xem là đúng quy định?
Quy định về sử dụng mũ bảo hiểm gắn với yêu cầu cài quai đúng quy cách. Đây là chi tiết rất quan trọng bởi nếu đội mũ không được cố định chắc chắn có thể bị xê dịch hoặc bật khỏi đầu khi xảy ra va chạm. Vì thế khi Đội mũ bảo hiểm nhưng không cài quai được xem là sai quy định. Và lỗi này, người vi phạm được xem là lỗi không đội mũ bảo hiểm.
Đội mũ bảo hiểm đúng cách như thế nào?
- Đầu tiên, người sử dụng cần lựa chọn mũ có kích thước phù hợp với vòng đầu. Mũ không nên quá rộng khiến mũ dễ xê dịch, nhưng cũng không nên quá chật gây khó chịu trong quá trình sử dụng.
- Khi đội, mũ cần nằm cân đối trên đầu, phần trước không che khuất tầm nhìn và phần sau không bị đẩy quá cao. Sau đó, quai mũ cần được cài chắc chắn và điều chỉnh để vừa vặn.
- Một cách đơn giản để kiểm tra là sau khi cài quai, người dùng thử lắc nhẹ đầu. Nếu mũ dịch chuyển quá nhiều hoặc quai bị lỏng, cần điều chỉnh lại.
Nếu bạn chưa biết cách đội mũ bảo hiểm đúng, hay tham khảo 7 bước tại bài viết sau: https://mubaohiemasia.com/tin-tuc/7-buoc-doi-mu-bao-hiem-chuan-nhat/
Không đội mũ bảo hiểm có thể bị xử phạt như thế nào?
Quy định xử phạt hiện hành được Chính phủ quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Nghị định này quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đồng thời quy định việc trừ điểm và phục hồi điểm giấy phép lái xe.
Đối với hành vi vi phạm liên quan đến việc không đội mũ bảo hiểm hoặc đội nhưng không cài quai đúng quy cách, người tham gia giao thông có thể bị xử phạt theo quy định hiện hành. Theo đó, gồm các trường hợp như sau:
- Người điều khiển xe máy không đội mũ bảo hiểm bị phạt từ 400.000 – 600.000VNĐ
- Chở người ngồi sau không đội mũ bảo hiểm: Người chở sẽ bị phạt 400.000 – 600.000, người ngồi sau bị phạt 400.000 – 600.000VNĐ. Tổng 2 mức phạt là 800.000 – 1.200.000VNĐ.
- Cả 2 cùng không đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy: Người điều khiển bị phạt 400.000 – 600.000VNĐ, lỗi không đội mũ bảo hiểm, bị phạt 400.000 – 600.000VNĐ do chở người không đội mũ bảo hiểm và người ngồi sau bị phát 400.000 – 600.000VNĐ lỗi không đội mũ bảo hiểm. Tổng mức phạt của lỗi này từ: 800.000 – 1.200.000VNĐ đối với người điều khiển. Và 400.000 – 600.000VNĐ cho người ngồi sau.
Tuân thủ quy định là yêu cầu tối thiểu. Bảo vệ bản thân mới là mục tiêu quan trọng nhất.
Trẻ em ngồi trên xe máy có cần đội mũ bảo hiểm?
Theo quy định hiện hành, trẻ em từ 6 tuổi trở lên bắt buộc phải sử dụng mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe máy. Tuy nhiên, việc lựa chọn mũ bảo hiểm cho trẻ em cần đúng size, đúng cân nặng để giảm bớt áp lực của mũ tác động lên cổ của trẻ em.
Thay vì chờ đến khi bị nhắc nhở hoặc xử phạt mới quan tâm, người lớn nên hình thành thói quen chuẩn bị mũ phù hợp cho trẻ ngay từ đầu. Mũ dành cho trẻ cần có kích thước phù hợp, không quá rộng, không quá nặng và phải được cài quai đúng cách.
Đội mũ bảo hiểm thời trang có được không?
Người tiêu dùng hiện nay có rất nhiều lựa chọn về kiểu dáng như mũ nửa đầu, mũ 3/4, mũ fullface, mũ có kính, mũ có kính âm hay nhiều thiết kế thời trang khác.
Tuy nhiên, khi lựa chọn mũ để sử dụng khi tham gia giao thông, yếu tố quan trọng không nên chỉ là màu sắc hay kiểu dáng. Người mua cần quan tâm đến nguồn gốc sản phẩm, chất lượng, kết cấu, kích thước và khả năng đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật áp dụng cho mũ bảo hiểm.
Mũ bảo hiểm thời trang không đạt chuẩn, khi cơ quan chức năng kiểm tra và phát hiện. Người tham gia giao thông cũng sẽ bị phạt như thường.
Những sai lầm thường gặp khi đội mũ bảo hiểm
Người tham gia giao thông thường mắc các lỗi sau đây khi đội mũ bảo hiểm:
- Một trong những sai lầm phổ biến là chỉ đội mũ bảo hiểm khi thấy lực lượng chức năng hoặc khi đi trên những tuyến đường đông người.
- Sai lầm tiếp theo là đội mũ nhưng không cài quai. Một số người còn để quai quá lỏng, khiến mũ dễ xê dịch khi di chuyển.
- Một lỗi khác là sử dụng mũ đã quá cũ, từng chịu va chạm mạnh hoặc có dấu hiệu hư hỏng nhưng vẫn tiếp tục sử dụng vì thấy bên ngoài chưa bị nứt vỡ rõ ràng.
- Ngoài ra, việc mua mũ không rõ nguồn gốc chỉ vì giá rẻ cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Người tiêu dùng nên ưu tiên sản phẩm có thông tin rõ ràng và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật theo quy định.
Đội mũ bảo hiểm là thói quen văn minh khi tham gia giao thông
Một xã hội giao thông an toàn không thể chỉ dựa vào những biển báo hay mức xử phạt. Nó còn bắt đầu từ ý thức của từng người trên đường.
Đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy là một trong những thói quen đơn giản nhất nhưng mang lại ý nghĩa rất lớn. Khi người lớn đội mũ đúng cách, trẻ em cũng học được cách bảo vệ bản thân. Khi mỗi người đều nghiêm túc thực hiện quy định, văn hóa giao thông cũng dần trở nên tích cực hơn.
Vì vậy, hãy biến việc đội mũ bảo hiểm thành phản xạ tự nhiên trước mỗi chuyến đi với 3 không.
- Không cần chờ đến khi ra đường lớn.
- Không cần chờ đến khi gặp cảnh sát giao thông.
- Không cần chờ đến khi xảy ra tai nạn mới nhận ra chiếc mũ quan trọng đến mức nào.
Quy định đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông không đơn thuần là một yêu cầu pháp luật mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm với chính bản thân và những người cùng tham gia giao thông. Hãy nhớ rằng, một chuyến đi an toàn không bắt đầu khi xe lăn bánh. Nó bắt đầu từ khoảnh khắc bạn đội mũ bảo hiểm, cài quai đúng cách và ý thức rằng an toàn của mình luôn đáng được ưu tiên.
